e
sv

LCR Metre Nedir? Nasıl Kullanılır?

270 okunma — 04 Aralık 2022 17:05
avatar

Eray Kösebalaban

  • e

    Mutlu

  • e

    Eğlenmiş

  • e

    Şaşırmış

  • e

    Kızgın

  • e

    Üzgün

LCR Metre , bir elektronik bileşenin endüktansını (L), kapasitansını (C) ve direncini (R) ölçmek için kullanılan bir tür elektronik test ekipmanıdır. LCR Metreler, empedans olarak bilinen fiziksel bir özelliği ölçen ölçüm cihazlarıdır. Z ile ifade edilen empedans, bir Alternatif akımın akışına karşı direnç gösterir. Ölçüm hedefine akan I akımından ve hedefin terminallerindeki V voltajından hesaplanabilir. Empedans, karmaşık bir düzlemde bir vektör olarak ifade edildiğinden, LCR Metreler yalnızca akım ve gerilim RMS değerlerinin oranını değil, aynı zamanda akım ve gerilim dalga biçimleri arasındaki faz farkını da ölçer.

Akım ve Gerilim Arasındaki Faz Farkı

LCR Metre Türleri

LCR ölçüm cihazları, el tipi ve masa üstü ölçüm cihazları olarak iki tipte mevcuttur.

  • El Tipi LCR Metre:

Bu tür LCR metreler, esas olarak taşınabilir uygulamalar için tasarlanmıştır ve ayrıca test ve ölçüm amaçları için de kullanılır. Bu sayaçlar pille çalışır ve hafiftir. Genellikle, verileri bilgisayara iletmek için bir USB bağlantı noktası içerir. Basitçe AC direnci ile endüktansı ölçer ve ölçüm doğruluğu %0,1 – %0,2 arasında değişir.

Bu LCR Metreler, üst düzey cihazlar için 100 Hz, 120 Hz, 1 kHz 10 kHz ve 100 kHz gibi tercih edilen test frekanslarına sahiptir. Ölçüm kapasitesi aralığı ve ekranın çözünürlüğü tipik olarak uygulanan test frekansına göre değişir çünkü test frekansı değiştikçe devre belirli bir bileşen için daha az veya daha fazla yanıt verir.

  • Masaüstü LCR Metre:

Masaüstü LCR metre esas olarak direnç, kapasitör ve indüktörün AC kalibrasyonu için kullanılır . Genellikle, ölçümler 100 Hz, 120 Hz, 1 kHz ve 10 kHz gibi farklı frekans aralıklarında gerçekleştirilebilir. El tipi LCR Metrelerde karşılaştırıldığında, bu cihazlar programlanabilir frekans ayarı ve yüksek ölçüm doğruluğu gibi ekstra özelliklere sahiptir.

Bu tip LCR Metreler 100 kHz’in üzerinde seçilebilir test frekanslarına sahip olabilir. Genellikle AC ölçüm sinyali üzerine bir DC gerilimi bindirmek için alternatifler içerirler. Ek olarak bu cihazlar genellikle hava çekirdekli bobinleri, transformatörleri veya SMD bileşenlerini ölçmek için özel armatürlere izin verir.

LCR Metre Nasıl Kullanılır?

Çoğu LCR Metre, bileşenlerin empedansını ölçmek için AC sinyalleri kullanır. Bir LCR ölçüm cihazı kullanmak genellikle basittir ancak ölçümlerinizi etkileyebilecek bazı ayar seçenekleri vardır. Bazı durumlarda yanlış ayarların seçilmesi zayıf ölçüm sonuçlarına neden olabilir.

  • Kapasitans (C) Ölçümü:

LCR Metre ile kapasitans ölçümü yapılırken dikkat edilecek en önemli husus, ölçüm yapılmadan önce kondansatörün deşarj edilmesidir. Bunun için de kondansatörün bacakları birbirine değdirilerek kısa devre edilmelidir. Eğer yüksek voltaj seviyesine sahip bir kondansatör ise, terminallere yani bacaklara elle dokunulmadan deşarj edilmelidir. Kondansatörü deşarj etmeden ölçüm yapılırsa LCR Metre arızalanabilir.

Böyle bir kondansatörü, gövdesinden tutup terminallerini iletken bir yüzeye sürterek veya izolasyonlu, U biçiminde kıvrılmış bir kablo ile de kısa devre ederek deşarj edebiliriz.

LCR Metre ile kapasite ölçümü yaparken dikkat edilecek bir diğer önemli konu küçük değerli kapasitanslardır. Pikofarad mertebesinde kapasite ölçülecekse, kullandığımız LCR Metre problarının da bir kaçak kapasitesi olduğunu göz önünde bulundurulmalıdır. Bu durumda gevşek problar yerine kısa ve uçları krokodilli prob kullanmak, cihazı da “Relative” moduna sokarak ölçüm öncesi prob kapasitesini ihmal etmek gerekmektedir.

LCR Metre-Kapasitör Bağlantısı

-LCR Metre ile kapasite ölçümünde öncelikle LxCx kısmı kullanılmalıdır.

-Sonrasında cihaz kapasite ölçümü kademesine (C) alınmalıdır. Burada ölçüm kademesini en küçük kapasitans değerine ayarlamak daha uygundur.

-Kırmızı prob LxCx kısmının + ucuna, siyah prob ise LxCx kısmının siyah ucuna takılmalıdır.

-Uygun kademe ayarlandıktan sonra kırmızı prob kondansatörün + ucuna, siyah prob ise kondansatörün – ucuna değdirilerek ölçüm sonucu ekranda görüntülenir.

-Eğer ekranda 1 değeri görünüyorsa ölçüm kademesi yükseltilmeli, 0 değeri görülüyorsa ölçüm kademesi düşürülmelidir. Yani 1 görünüyorsa düşük kademe, 0 görünüyorsa yüksek kademe seçilmiş demektedir. Değer tam sayı olarak görünüyor ise kademe doğru seçilmiş demektedir.

Kapasitans Ölçümü için Kullanılan LxCx Ucu
  • Endüktans (L) Ölçümü:

Bobinlerde, kondansatörlerdeki gibi enerji muhafaza etme durumu yoktur. Fakat yüksek gerilimlerde çalışan büyük transformatör sargılarında (örneğin şehir şebekesinde kullanılan dağıtım trafoları) ölçüm yapılacaksa, bu sargıların da deşarj edilmesi gerekmektedir. Çünkü bu trafolar şebekeden ayrılsa bile sargıların üzerindeki manyetik alan ortadan kalkmadığı için, sargılarda yüksek voltajlar kalabilmektedir.

LCR Metre-Bobin Bağlantısı

-LCR Metre ile endüktans ölçülürken, cihaz endüktans (L) kademesine alınmalıdır. Burada yine ölçüm kademesini en küçük en düşük endüktans değerine ayarlamak daha uygundur.

-Ardından ölçüm probları LxCx kısmına bağlanmalıdır.

-Bobinlerde kutup yani + ve – olmadığından dolayı kırmızı ve siyah probun hangi uca bağlandığının önemi yoktur.

-Problar bobinin iki ucuna değdirildikten sonra ekranda çıkan değer okunur.

-Eğer ekranda 1 yazıyorsa ayarlanan endüktans değeri bobinin endüktans değerinden küçük, 0 yazıyorsa ayarlanan endüktans değeri bobinin endüktans değerinden büyüktür. Bu durumda ayarlanan kademe büyültülerek veya küçültülerek ekranda tam sayı yazana kadar ölçüme devam edilmelidir.

  • Direnç (R) Ölçümü:

LCR Metrede direnç ölçümü kapasitans ve endüktans ölçümüne göre daha basittir.

-LCR Metre öncelikle Direnç (R) kademesine alınmalıdır.

-Sonrasında siyah prob COM ucuna, kırmızı prob ise üzerinde ohm işareti olan uca bağlanmalıdır.

-Problar direncin iki ucuna değdirilerek ölçüm sonucu ekranda okunmalıdır.

Direnç Ölçümü İçin Kullanılan Uçlar

Not: LCR Metrede direnç, kapasitans ve endüktans ölçümleri yapılırken ölçüm yapılan devre elemanına gerilim uygulanmamalıdır.

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli